ሳዋ – ዝኽሪ ጉዕዞ 20 ዓመት

ሰዓት ብሰዓት፡ መዓልቲብመዓልቲ እናተተክአ ምስከደ፡ ከም ድምር ውጽኢት ዓመት’ውን ብዓመት ይትካእ’ሞ፡ ዝሓልፍ ዘይመስል ዝነበረ ንጥፈታትን
ፍጻመታትን ናብ ዝኽሪ ይቕየር። ሽዑ፡ ንሕድሪት ተመሊስካ ነቲ ሓደ ብሓደ እንክትዝክሮ፡ ገለኡ የስተንትነካ፡ ገሊኡ የደፋንቐካ፡ ገሊኡ ከኣ ‘ሎሚ እንተዝኸውን’ የብለካ። ምስ መዛኑኻ ወተሃደራዊ ዝተዓለምካሉ ሜዳ፡ መንእሰያት ብሞያን ፍልጠትን ዝኹስኮስሉ ዲዕ ዝበለ ናይ ልምዓት ማእከል
ኮይኑ ክትርእዮ እንከለኻኸ እንታይ ይስምዓካ? ኣርእስትና ብዛዕባ ሳዋ እዩ። ሳዋ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ዝተፈላለየ ታሪኽ እንድዩ ዘለዋ፡ ንብምሉኡ
ክትፍትሾን ክትዝክሮን ከቢድ’ዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይ ሓደ ወለዶ ዝኽሪ ጥራይ እውን ኣይኮነን። ስለዚ፡ ካብቲ ናይ 1994 ሳዋ ከም መደበር ወተሃደራዊ ታዕሊም ዝቖመትሉ እዋን ንደሓር ጥራይ ኢና ከነዕልል። ኣብዚ እዋን’ዚ ንመመረቕታ መበል 27 ዙርያን ፌስቲቫልን ትዳሎ ዘላ ሳዋ፡ ከም መዓስከር ካብ እትቐውም ድሮ ናይ ሓንቲ ድልድልቲ ጎርዞ ዕድመ ኣቝጺራ ኣላ። ሎሚ 20 ዓመታት ንድሕሪት ተመሊስና ኣብ እንዝክረሉ እዋን ከኣ፡ ካብ ቆጥቋጥ ዝበዝሖ ሰጣሕ ጎላጉል ናብ ዓባይ መዲና ልምዓትን ትምህርትን ተሰጋጊራ ትርከብ።
መበል 20 ዓመት ምምስራት ሳዋ ምኽንያት ብምግባር፡ ንገለ ካብቶም ክሳብ ሕጂ ካብታ መልማሊት መንእሰይ ዝኾነት መዓስከር ከይወጹ ግቡኣቶም ኣብ
ምፍጻም ዝርከቡ ኣባላት ቀዳማይ ዙርያ ዝኽርታቶም ከዕልሉና ተወኪስናዮም ኔርና። ፈለማ ዘዕለለና ኣዛዚ ቦጦሎ ብስራት ክፍለ (ሃጓፍ) እዩ ነይሩ።
ንሱ ነተን ሳዋ እትው ምስ በሉ ዝነበራ ውሑዳት ደቓይቕ ብምጥቃስ እዩ ዝኽሩ ዘካፍል። “ካብ ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ተዋጺኦም ኣብዚ ከም ኣባላት
ዝተመደቡ ተጋደልቲ ቴንዳ እናሰርሑ እዮም ጸኒሖምና። ዕባይ ከተማ እዮም ዝብል ግምት ስለዝነበሮም፡ ካብ ስርሑ ክብሉና ነቲ ስራሕ ባዕላቶም ክዓምዎ
ይመርጹ ነይሮም።
ንሕና ግን  በብሓደ እናተንሳእና ክንሕግዞም ጀሚርና። ብድሕሪኡ፡ ናይ ስራሕ ኣምር ከምዘለና ክርድኡልና ክኢሎም።” “ብዓይኒ ሳዋ፡ ንሕና ደቂ 20 ዓመት ኢና፣ ኣብ ሳዋ ተወሊድና ዝዓበና ድማ ኢና” ዝበለ ብስራት ክፍለ ብወገኑ፡ እቲ ቀንዲ ብድሆ ኣብ ታዕሊም ዘይኮነ፡ ካብ ታዕሊም ወጺኦም ሰብ ምምራሕ ምስ ጀመሩ ዝነበረ ሃዋሁ ምዃኑ እዩ ዝዝክር። ይኹን’ምበር፡ ታዕሊም እውን ቀሊል ጸቕጢ ከምዘይነበሮ ይገልጽ። “ሽዑ ሳዋ ትህነጸሉ እዋን ስለዝነበረ፡ ካብ ታዕሊም ናብ ማእቶት፡ ካብ ማእቶት ናብ ታዕሊም ጥራይ ስለዝነበረ ትንፋስ ዝህብ ኣይኮነን። ንድቃስ ጥራይ ኢኻ ተዕርፍ” ድማ ይብል። ናይ ሕጂን ሽዑን ሳዋታት ዘለወን ፍልልይ ክገልጽ እንከሎ ድማ፡ “ንታዕሊም ክንመጽእ እንከለና ይዝከረኒ ኣብ መንገዲ ኢና ሓዲርና። ሎሚ ግን ኣስመራ – ሳዋ ናይ ሓጺር ሰዓታት ጥራይ ጉዕዞ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ምቹእ ጉዕዞ እውን እዩ።
ኣብ ውሽጢ ሳዋ ከኣ፡ ካብ ቆጥቋጥ ዝበዝሖ ጎላጉል ናብ ግሩም መደበር ታዕሊም፡ ካብኡ’ውን ናብ ፍልጠትን ሞያን እተዕጥቕ ሃገራዊት ቤት ትምህርቲ
ልምዓት እናማዕበለት ስለዝመጸት፡ ክልቲአን ሳዋታት ይተኣሳሰራ ደኣ’ምበር ብምስልስ ኣይራኸባን እየን” ኢሉና። እዚ ሳላ’ቶም ደቂ ሳዋ ዝመጸ ለውጢ ስለዝኾነ ኣዝዩ ከምዘሕብኖ ከኣ ኣይሓብአን። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ኣብ ሳዋ ተዓሊሙ፡ ኣብ ሳዋ መምርሒ ፍቓድ ከምዘውጽአ ብምግላጽ፡ “ልዕሊ ኩሉ ኣብ ምሉእ ህይወተይ ከጽንዖ ዘይክእል ባህርያት ናይ ሰባት ፈሊጠ” ኢሉ።
ካልእ ኣብ ጨንፈር መራኸቢታት ናይ ሳዋ ተመዲቡ ሃገሩ ኣብ ምግልጋል ዝጸንሓና ኣባል ቀዳማይ ዙርያ ዮናስ ካሕሳይ (ወዲ ሮማ) እዩ ነይሩ። ዮናስ ዝበዝሕ ዓመታት ከም ዓላማይ ናይ ኣዋልድ እዩ ሰሪሑ። ከምዚ ሎሚ ሽበት ዘር ከየበለ ከሎ፡ ካብ ብጾቱ ብዕድመ ንእስ ኢሉ ስለዝነበረ ከኣ፡ ተዓላሞ፡ ‘መን እዩ ዓላሚኽን?’ ተባሂለን ክሕተታ ከለዋ ‘እቲ ንእሽቶይ ቈልዓ’ ኢለን ይምልሳ ምንባረን ብተመስጦ ይዝክር። “ሳዋ ንዓይ ቤተይ እያ” እዩ ዝብል ንሱ። “ቀደም ካብ ሳዋ ብዕረፍቲ ንኣስመራ ክንከይድ ከለና ኢና ንገዛና ንኸይድ ኣለና ንብል ኔርና። ሎሚ ግን፡ ካብ ኣስመራ ንሳዋ ክንመጽእ ከለና ኢና ‘ኬድና በሉ ንገዛና’ ንብሎም” ዝበለ ወዲ ሮማ፡ ኣብዚ ናይ 20 ዓመታት ጉዕዞ ሳዋ ዘመዝገበቶ ምዕባለ፡ ይትረፍ ነቲ ዘይረኣየን ዘይፈልጥንሲ ፡ ንዓና ነቶም ኣብ ከርሳ ዝዓበና እውን ኣዝዩ እዩ ዝገርመና። እምበርዶ ኣብታ ዝተዓለምናላ ሳዋ ኢና ዘለና! ኢና ንብል” ይብል’ሞ፡ “ብወገነይ ሳዋ ኣብ ቀረባ መጻኢ ንኩለን ኮሌጃት ዝሓቖፈት ዓባይ ዩኒቨርሲቲ ክትከውን ምዃና እየ ዝኣምን” ኢሉ። ሳላ ሳዋ ዝያዳ ልቦና ከምዝደርዐ ድማ ገሊጹ። ኣብ መወዳእታ ካብ ሳዋ ከይወጻእና
ዘዕለልናዮ ኣባል ቀዳማይ ዙርያ እምባየ ተስፋይ እዩ ነይሩ። “ሳዋ ንሕና ክንፈልጣ ከለና፡ ተጋደልቲ ዝተኸልወን ቴንዳታት ሒዛ ጥራይ እያ ጸኒሓትና። ማይ ዝናብ ኣብ ዝባንና ነጽሕዮ ስለዝነበርና ከኣ፡ ዘመናዊ ኣባይቲ ክንሃንጽ ክኢልና። እምበር ካብ ጽቡቕ ገዛውቲ ወጺኡ ዘይፈልጥ ሰብ ደኣ ክሃንጽዶ
ምኸኣለ እዩ!!?” ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሓደ እዋን “ሳዋ ተነጋዲት ክትከውን እያ” ንዝበሎ ብምዝካር፡ “ሕጂ’ውን
ጥዕና እንተሂቡና ምዕብልቲ ናይ ቴክኖሎጂን ስነ-ፍልጠትን ማእከል ኮይና ከም እንርእያ ኣይጠራጠርን እየ” ኢሉ