ሓያል ውዳበ – ንዝያዳ ኣድማዕነት

ሓደ ካብ ኣገደስቲ ፍጻመታት ናይዚ ሰሙን’ዚ፡ እቲ ካብ 27-29 መጋቢት 2017፡ ኣብ ኣስመራ ዝተቓንዐ፡ 7ይ ጉባኤ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ (ሃኮሰኤ) እዩ።

ከምዝፍለጥ፡ ጋግ ምዕሩይነት ብምጽባብ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምስፋን ዝካየድ ቃልሲ ሕብረተሰባት፡ ቀጻሊን ዲናሚካውን እዩ። ኣብዚ ዘየቋርጽ ቃልሲ’ዚ፡ ጉዳይ ፍትሓውነት ዝምድና ማእቶት፡ ወትሩ ዓቢ ቦታ ምስ ሓዘ እዩ። ምኽንያቱ፡ ርትዓዊ ዝምድና ማእቶት፡ ዝዓበየ ረቛሒ ንማሕበራዊ ስኒትን ምንብባርን ክኸውን እንከሎ፡ ዘይርትዓውነቱ ከኣ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ሕብረተሰባዊ ግርጭት እዩ። በዚ ምኽንያት፡ ሰራሕተኛታት ዓለም፡ ህድግለነ ዘይብሉ ምዝመዛ ተወጊዱ፡ ርቡሕ ሽቕለት፡ ፍትሓዊ ምምቕራሕ ሃብቲ፡ ሰብኣዊ ክብረት፡ ትርጉም ዘለዎ ሱታፌ ኣብ ሕብረተሰብኣዊ ጉዳያት ንምርግጋጽ፡ ኣብ ቀጻሊ ቃልሲ ምስ ተጸምዱ እዮም። ቃልሲ ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ከኣ፡ ኣካል ናይዚ ሰፊሕ ዓለማዊ ምንቅስቓስ እዩ።

ቃልሲ ሰራሕተኛታት ኤርትራ ፍሉይ ዝገብሮ፡ ኣብ ሕቚፊ ቃልሲ መላእ ህዝቢ ንሃገራዊ ናጽነት ተወሊዱ፡ ኣብ መስርሕ ናይቲ ቃልሲ፡ ረብሓ ፍሉይ ደርቢ ምስቲ ዝዓበየ ሃገራዊ ራእይን ዕላማን ኣዛሚዱ ብበሪኽ ንቕሓት ዝተሃንጸ ምዃኑ እዩ። ካብዚንቕሓት’ዚብምብጋስ፡ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ኣብቲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ መፋርቕ ዝሓለፈ ዘመን ጀሚሩ፡ ፍትሒ፡ ናጽነትን ማዕርነትን ንምርግጋጽ ዘካየዶ ነዊሕ ተጋድሎ ዝነበሮም ተራን ኣበርክቶን ኣዝዩ ዘሐብን፡ ወለዶታት ብልዑል ክብሪ ዝዝክርዎ እዩ። እዚ ዘዂርዕ ታሪኽ ከኣ፡ ተወሳኺ ታሪኽ ብምስራሕ እናተዀልዐ ክኸይድን ነባርነቱ ከረጋግጽን የድሊ።

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ መኽፈቲ ጉባኤ ሃኮሰኤ ደጊሙ ከምዘነጸሮ፡ ሃገራዊ ራእይን ስትራተጂን ኤርትራ፡ ዓይነት ህይወት ዜጋታት ብዘላቕነት ምምሕያሽ፣ ንሓቀኛ ቁጠባዊ ዕብየትን ራህዋን ምህርቲ ምኽዕባት፣ ድልዱል ትሕተ-ቅርጺ ምውዳድ፣ ብቑዕ ዕድላት ዕዮ ምፍጣር፣ ደረጃ ብደረጃ ብቑዕን ጽሩይን ትካላት ምህናጽ፣ ዝያዳ ኹሉ ድማ፡ ብልዑል ዲሲፕሊን ዝልለ፡ ብቑዕ፡ ኣፍራዪ፡ ሞያዊ፡ ክኢላን ምኩርን ዓያዪ ጉልበት ምፍጣር፡ ምውዳብን ምስሳንን እዩ። ነዚ ራእይ’ዚ ኣብ ምዕዋት ከኣ፡ ምሕያል ውዳበ ሰራሕተኛታት ዘይንጸል ኣካል ምዕዛዝ ሱታፌ ህዝቢ ኣብ ህንጸት ሃገር ኮይኑ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲን ወሳኒን እዩ።

ከምቲ ፕረዚደንት ኣብ መደረኡ ጸቒጡ ዘስመረሉ፡ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ናጽነት ዓመታት፡ ብነዊሕ ኲናትን መግዛእታዊ ፖሊሲታትን ዝዓነወ ቁጠባ ንምሕዋይ፡ ካብ ትሕቲ ባዶ ዝተበገሰ ጻዕሪ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ፡ ምስናይ ዕርፍቲ ዘይህብ መልክዓት እናቐያየረ ዝኸይድ ድሕነታዊን ቁጠባዊን ተጻብኦታትን ሽርሒታትን፡ መሰረታት ቁጠባዊ ዕብየት ኣብ ምንጻፍ ከመዝገቦ ክኢሉ ዘሎ ገስጋስ ቀሊል ኣይኮነን። ቃልሲ ንዝሓሸ መጻኢ ግን ቀጻሊን ዲናሚካዊን እዩ። ዘቤታዊ ኩነታት ከኣ፡ ብተናጸል ዘይኮነ፡ ምስ ዓለማዊን ዞባዊን ኩነታት ተኣሳሲሩ ዝኸይድ እዩ።

ንኹሉ ብሩህ ኮይኑ ከምዘሎ፡ ውድዓዊ ኩነታት ሸቃሎ ዓለም፡ ሎሚ’ውን ሰራሕተኛታት ቃልሶም ብዝለዓለ ኣገባብ ከሐይሉ ዝድርኽ እዩ፡፡ እቲ ኣብ ዓለምና ተስገዲዱ ዘሎ ኣህጉራዊ ስርዓተ ፖለቲካዊ- ቁጠባ፡ ዕድላት ዕዮ ብምርማስ፡ ርትዓውነት ብምጉሳይ፡ ኣበየ ከባቢኡ ነውጺን ዕግርግን ብምጉሃር፡ ተስፋ ኣህዛብ ዓለምና ኣጸልሚቱ፡ኣብ መንጎ’ቶም ዕማዀ ሃብታማትን ሓፋሽ ህዝቢን ዝጸንሐ ጋግ መመሊሱ ኣብ ምግፋሕ’ዩ ዝርከብ።

ኣብ ትሕቲ ከምዚ ዝበለ ዓለማዊ ክውንነት፡ ከምኡ’ውን ናብ ኤርትራ ብፍሉይነት ዝቐንዐ እልቢ ዘይብሉ ተጻብኦታትን ሽርሒታትን፡ ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት፡ ከም ኣካል ናይቲ ብርሃጹ መነባብሮኡ ከመሓይሽ ዝጽዕት ዘሎ ህርኩት ህዝቢ፡ ካብቲ ብሓባር ዝሰላሰል ሃገራዊ ልምዓት፡ ኣብ መወዳእታ ውልቀ- ሰራሕተኛ እውን ረባሒ ከምዝኸውን ብምስትውዓል፡ ግዝያዊ ጸገማት ተጻዊሮም፡ ኣብ ጎድኒ ህዝቦም ጸኒዖም፡ ኣብ ድርብ ቃልሲ መኸተን ልምዓትን ተጸሚዶም፡ ንሃገራዊ ቁጠባዊ ዕብየት ብትግሃት ይሰርሑ ኣለው፡፡ ብርግጽ ድማ፡ መገዲን ዕብየትን ክብረትን ንሱ ጥራይ እዩ። ካልእ ብተኣምር ናብ ዕብየት ዘስግር በትረ-ሙሴ የለን።

7ይ ጉባኤ ሃኮሰኤ፡ ከም ውጽኢት ሓያል ጽንዓትን መኸተን ህዝቢ ኤርትራ፡ እቲ ዓቕሊ ዝፈታተን ብርቱዕ ተጻዋርነት ዝሓተተ ጽንኩር ግዜ ተሰጊሩ፡ ባና ብሩህ መጻኢ ኣብ ቀረባ ርሕቀት ኣብ ዝርኣየሉ እዋን እዩ ተቓኒዑ። እዚ ባና’ዚ ዝያዳ ደሚቑ፡ ድኽነትን ድሕረትን ታሪኽ ኮይኑ ክተርፍ፡ ራእይ ህዝቢን መንግስቲን ክሰምር ከኣ፡ ሕጂ እውን ስራሕን ኣፍራይነትን ኣዝዮም ወሰንቲ እዮም። ውዳበን ኩለንተናዊ ብቕዓትን ድማ ኣድማዕነት ስራሕ ዘሐይሉ፡ ምህርቲን ዘኻዕብቱ ኣገደስቲ ረቛሒታት እዮም። “ሓያል ውዳበ ንኣድማዒ ማሕበር!” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቴማ ዝተቓንዐ 7ይ ጉባኤ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ እምበኣር፡ ነዚ ኣገዳሲ መልእኽቲ’ዚ ደጊሙ ኣጉሊሕዎ ኣሎ። ክብርን ሞጎስን፡ ነቶም ሰብ ረዚን ታሪኽ ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት!